نقشه راه دانشگاه برای عبور مازندران از خامفروشی به صادرات هوشمند
دکتر سیدعلی حدیقی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران، در پاسخ به فراخوان «دانشگاه حلمسأله»، ضعف در بازاریابی بینالمللی و زنجیره ارزش را درد اصلی اقتصاد استان دانست و راهکارهایی نظیر دادهکاوی بازار، برندسازی جهانی و بهینهسازی لجستیک را برای تحول صادراتی بنگاهها ارائه کرد.
به گزارش طاهر خبر و به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران، پیرو نامه مدیرکل دفتر برنامهریزی، بودجه و تحول اداری استانداری در خصوص بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و پژوهشی دانشگاهها در حل مسائل استان، و در راستای طرح «دانشگاه حلمسأله»، دکتر سیدعلی حدیقی؛ عضو هیات علمی، مدیر گروه مدیریت بازرگانی و معاون اداری، مالی و پشتیبانی دانشگاه، به پرسش خبرنگار روابط عمومی درباره نقش مدیریت بازرگانی در توسعه صادرات استان پاسخ گفت.
متن پاسخ دکتر حدیقی به شرح زیر است:
مسأله اصلی؛ «تولیدمحوری» به جای «بازارمحوری»
اگر به ساختار اقتصادی مازندران بنگریم، پتانسیلهای بینظیری در حوزههای کشاورزی (مرکبات، برنج، کیوی)، شیلات، صنایع غذایی و حتی صنایع دستی مشاهده میشود. با این حال، درد بزرگ جامعه صنعتی و کشاورزی ما، تولیدمحور بودن به جای بازارمحور بودن است.
بنگاههای اقتصادی استان با وجود تولید محصولات باکیفیت، به دلیل عدم آشنایی با استانداردهای نوین بازاریابی بینالملل، ضعف در تحقیقات بازار علمی، سیستمهای لجستیک ناکارآمد و عدم مهارت در برندسازی، توانایی ورود مستقیم به بازارهای هدف (بهویژه کشورهای حوزه CIS و اوراسیا) را ندارند. در نتیجه، دسترنج تولیدکننده یا به قیمت ناچیز توسط واسطهها خریداری میشود، یا به صورت فلهای و بدون ارزش افزوده (خامفروشی) صادر میگردد و یا به دلیل عدم انطباق با استانداردهای قرنطینهای، در مرزها برگشت میخورد.
راهحل علمی دانشگاه؛ مهندسی مجدد زنجیره ارزش
رشته مدیریت بازرگانی در دانشگاه، این مسأله را از طریق فریمورکهای علمی، ابزارهای تحلیل استراتژیک و متدولوژیهای دادهمحور حل میکند. ابزارها و متدهای کلیدی ما عبارتند از:
· تحقیقات بازار بینالمللی دادهمحور: آموزش مدل STP (بخشبندی، هدفگیری، موقعیتیابی) با استفاده از دادهکاوی تجاری برای شناسایی دقیق رفتار مصرفکننده در کشورهای هدف.
· مدیریت زنجیره تأمین چابک: طراحی مدلهای بهینهسازی لجستیک صادراتی و زنجیره سرد برای محصولات کشاورزی جهت کاهش ضایعات و تضمین کیفیت تا مقصد نهایی.
· طراحی استراتژیهای ورود به بازار: ارزیابی علمی روشهایی نظیر صادرات مستقیم، فرانشیز، سرمایهگذاری مشترک (JV) بر اساس تحلیل ریسک و بازده.
· برندسازی استراتژیک بینالمللی: خلق ارزش ویژه برند برای محصولات شاخص مازندران جهت گذار از فروش فلهای به فروش محصولات با ارزش افزوده بالا.
اثر نهایی؛ چه چیزی تغییر میکند؟
با پیادهسازی این راهکارهای علمی و اتصال دانش مدیریت بازرگانی به بدنه اجرایی بنگاهها، شاهد دگرگونیهای ساختاری زیر خواهیم بود:
· برای بنگاهها: افزایش حاشیه سود، کاهش ضایعات، پایدارسازی درآمدهای ارزی و ارتقای توان رقابتی در سطح بینالمللی.
· برای مردم و اشتغال استان: رونق مشاغل تخصصی در حوزههای بازرگانی، گمرک، بستهبندی نوین و بازاریابی دیجیتال که به کاهش نرخ بیکاری فارغالتحصیلان منجر میشود.
· برای توسعه مازندران: تبدیل استان از یک تأمینکننده مواد خام به یک قطب صادراتی توسعهیافته و هوشمند با برندهای بینالمللی شناختهشده در حوزه خزر و اوراسیا.
سخن پایانی
«صادرات و توسعه بازار، نه یک اتفاق تصادفی، بلکه حاصل طراحی دقیق مهندسی بازرگانی است؛ با تکیه بر دانش ساختاریافته، میتوان مرزهای جغرافیایی را به شاهراههای رونق و اعتلای نام مازندران تبدیل کرد.»